Pregled ključnih pojmova iz oblasti privremenog zapošljavanja i agencijskog rada u Srbiji. Pojmovi su poređani abecednim redom.
Agencija za privremeno zapošljavanje
Pravno lice koje, na osnovu ugovora sa poslodavcem korisnikom, ustupa radnike na privremeno obavljanje poslova. Agencija mora posedovati licencu Ministarstva za rad i mora biti registrovana za obavljanje ove delatnosti.
Doprinos za socijalno osiguranje
Iznos koji je agencija dužna da obračuna i uplati na ime penzijskog i invalidskog osiguranja, zdravstvenog osiguranja i osiguranja za slučaj nezaposlenosti za svakog ustupljenog radnika. Visina doprinosa određena je zakonom.
Godišnji odmor
Pravo svakog zaposlenog, uključujući i ustupljene radnike, na plaćeno odsustvo u trajanju od najmanje 20 radnih dana godišnje. Agencija je dužna da isplati naknadu za vreme godišnjeg odmora.
Inspekcija rada
Organ u okviru Ministarstva za rad koji nadzire primenu zakona i propisa iz oblasti radnih odnosa. Radnici mogu podneti anonimnu prijavu inspektoratu ako smatraju da im je poslodavac (agencija ili korisnik) povredio prava.
Jednaka zarada
Načelo prema kome ustupljeni radnik ima pravo na zaradu koja ne može biti niža od zarade zaposlenog koji radi na istim ili sličnim poslovima kod poslodavca korisnika. Jedno je od temeljnih prava propisanih Zakonom o radu.
Korisnik (poslodavac korisnik)
Privredno društvo ili drugi pravni subjekt koji od agencije prima ustupljene radnike i za čije račune ti radnici obavljaju poslove. Korisnik ne zasniva radni odnos sa ustupljenim radnikom, ali odgovara za uslove rada.
Licenca agencije
Dozvola koju izdaje Ministarstvo za rad, a koja agenciji daje pravo da obavlja delatnost privremenog ustupanja radnika. Agencija bez važeće licence ne sme ustupati radnike, a ugovori zaključeni bez licence mogu biti ništavni.
Minimalna zarada
Najniži iznos zarade koji poslodavac (agencija) mora isplatiti radniku za puno radno vreme u kalendarskom mesecu. Vlada Srbije utvrđuje minimalnu zaradu za svaku kalendarsku godinu na osnovu predloga Socijalno-ekonomskog saveta.
Mobbing
Zlostavljanje na radu — svako ponašanje poslodavca, rukovodioca ili kolege koje sistematski narušava dostojanstvo, integritet, ugled ili zdravlje zaposlenog. Ustupljeni radnici zaštićeni su od mobbinga i kod agencije i kod korisnika.
Naknada za bolovanje
Naknada zarade koju radnik prima za vreme privremene sprečenosti za rad usled bolesti ili povrede. Agencija je dužna da isplati naknadu za prve 30 dana bolovanja iz sopstvenih sredstava, a za duže bolovanje refundacija se vrši iz Fonda za zdravstveno osiguranje.
Otkazni rok
Period koji mora proteći između obaveštenja o otkazu ugovora o radu i prestanka radnog odnosa. Dužina otkaznog roka za ustupljene radnike utvrđuje se ugovorom o radu, u skladu sa Zakonom o radu.
Poslodavac
U kontekstu privremenog zapošljavanja, formalni poslodavac ustupljenog radnika je agencija — ona zasniva radni odnos, isplaćuje zaradu i snosi odgovornost za poštovanje radnog zakonodavstva. Korisnik nije poslodavac u pravnom smislu, ali odgovara za uslove rada.
Probni rad
Period koji može biti ugovoren pri zasnivanju radnog odnosa, a koji služi proveri sposobnosti zaposlenog. Za ustupljene radnike probni rad ne može trajati duže nego što to predviđa Zakon o radu (najduže šest meseci).
Regres za godišnji odmor
Novčana naknada koja se isplaćuje radniku pre korišćenja godišnjeg odmora, a najčešće je propisana granskim kolektivnim ugovorom. Ustupljeni radnik ima pravo na regres ako je ono predviđeno kolektivnim ugovorom koji se primenjuje kod korisnika.
Radno mesto
Skup radnih zadataka i uslova pod kojima zaposleni obavlja posao. U ugovoru o ustupanju mora biti precizno navedeno radno mesto kod korisnika, jer to određuje koja prava radnik ostvaruje po osnovu jednake zarade.
Sindikат
Organizacija koja zastupa interese zaposlenih u pregovorima sa poslodavcima i organima vlasti. Ustupljeni radnici imaju pravo da se učlane u sindikat i da kroz njega ostvare kolektivnu zaštitu svojih prava.
Ugovor o ustupanju
Pisani ugovor između agencije i poslodavca korisnika kojim se uređuju uslovi pod kojima agencija ustupa radnike. Mora sadržati vrstu i opis poslova, mesto rada, trajanje ustupanja i visinu naknade koju korisnik plaća agenciji.
Ustupljeni radnik
Fizičko lice koje je zasnivalo radni odnos sa agencijom za privremeno zapošljavanje i koje agencija ustupa poslodavcu korisniku na privremeno obavljanje poslova. Radnik zadržava sva prava iz radnog odnosa prema agenciji za celo vreme trajanja ustupanja.